Cỏ có vai trò như thế nào?

Home Forums Chuyên mục Cỏ có vai trò như thế nào?

Viewing 7 posts - 1 through 7 (of 7 total)
  • Author
    Posts
  • #1508
    Hoang Thanh
    Participant

    Giữ cỏ trong vườn là một biện pháp hữu hiệu để bảo vệ và nâng cao chất lượng đất. Trước đây, chúng ta làm nông nghiệp luôn có quan niệm rằng cỏ dại là kẻ thù, bởi nó sẽ cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng chính. Và luôn phải vất vả để diệt cỏ bằng việc cuốc xới hay phun xịt thuốc. Nhưng quan niệm này đang dần thay đổi khi chúng ta nhận ra những lợi ích đặc biệt mà cỏ dại mang lại cho đất trồng.

    Những lợi ích mà cỏ dại mang lại : che phủ, bảo vệ đất trồng, hạn chế được xói mòn rửa trôi lớp đất mặt.Giúp đất giữ ẩm tốt hơn, đưa được nước và dinh dưỡng vào sâu hơn. Hạn chế sự bốc hơi nước khi nắng nóng.Rễ cỏ giúp đất tơi xốp, thoáng khí, đưa được nhiều O2 và CO2 vào tầng đất sâu. Giúp rễ cây trồng hô hấp và hấp thu dinh dưỡng dễ dàng hơn.Cỏ giúp điều hòa dinh dưỡng đất, khi được cắt tỉa hay chết đi tự nhiên, cỏ trả lại dinh dưỡng cho đất. Rễ cỏ, xác cỏ khi phân hủy cải thiện lượng hữu cơ trong đất, giúp đất giàu mùn và phì nhiêu hơn.Giữ cỏ giúp tạo môi trường thuận lợi cho hệ sinh vật đất phát triển, hoạt động cải thiện chất lượng đất hiệu quả hơn. Giúp bảo vệ cây trồng trước sự tấn công của nấm bệnh.Việc che phủ mặt đất giúp hạn chế quá trình rửa trôi các kim loại kiềm cũng góp phần ổn định pH đất.Là nguồn phân xanh cung cấp dinh dưỡng cho các cây trồng khác.Một số loại cỏ có khả năng cố định nitơ tự nhiên. Bổ sung đạm cho cây trồng chính và cải tạo đất trồng.Một số loại khác có khả năng xua đuổi tuyến trùng, côn trùng gây hại hay thu hút các loài thiên địch.

    Các loại cỏ nên giữ trong vườn :

    Cỏ có lợi hay có hại tuỳ thuộc vào loại cỏ và số lượng cũng như cách sử dụng chúng. Các loại cỏ khác nhau thay đổi về lượng nước và chất dinh dưỡng chúng lấy từ đất, hình dáng cỏ và thói quen tăng trưởng.

    Cỏ bản địa

    Trước hết chúng ta ưu tiên các loại cỏ bản địa mọc tự nhiên trong vườn. Mỗi vùng miền, mỗi loại đất sẽ có một loại cỏ mọc. Các loại có này sẽ xuất hiện và phát triển tùy từng nền đất. Các loại có lá dài, thân, rễ cứng như cỏ tranh, cỏ chỉ, cỏ gà,… sẽ mọc ở những vùng đất khô cứng, ít tơi xốp. Các loại cỏ lá tròn chủ yếu mọc ở những nơi đất ẩm, có độ phì cao.

    Các loại cỏ này sẽ có những đặc tính sinh trưởng phù hợp với khí hậu và thổ nhưỡng từng vùng miền. Vậy nên khi giữ cỏ hãy ưu tiên giữ các loại cỏ bản địa.

    Bên cạnh đó có một số loại cỏ khác mà chúng ta nên phát triển trong vườn như: Các loại cây cỏ họ đậu, cây cỏ họ cúc, xuyến chi, yến bạch, ngũ sắc, thài lài, cỏ ba lá, cỏ sả, cỏ vetiver,… Các loại cỏ này giúp giữ ẩm, chống xói mòn, làm tơi xốp đất, phát triển hệ sinh vật đất. Ngoài ra còn tăng cường lượng lớn sinh khối hữu cơ, cố định đạm sinh học, thu hút thiên địch và xua đuổi côn trùng gây hại.

    Cây cỏ họ đậu (đậu đen, xanh, đậu nành, lạc dại, đậu săng, đậu mèo, muồng vàng,…)

    Các loại cây cỏ họ đậu nhờ có vi khuẩn nốt sần cộng sinh ở rễ, có khả năng cố định nitơ trong tự nhiên để bổ sung đạm cho cây trồng. Đồng thời lượng sinh khối cao nên cho nguồn phân xanh rất lớn.

    Cây cỏ họ cúc (cúc vạn thọ, hướng dương, bồ công anh,hoa sao nhái,…)

    Các loại cây cỏ họ cúc được trồng trong vườn ngoài mang lại lợi ích về xe phủ, bảo vệ đất, bổ sung nguồn sinh khối thì còn có tác dụng thu hút thiên địch nhờ có hoa và xua đuổi côn trùng và hạn chế tuyến trùng trong đất.

    Lạc dại (cỏ đậu)

    Lạc dại là cây cỏ họ đậu cố định đạm. Có khả năng chịu hạn tốt, chịu úng cao, có thể trồng được quanh năm. Lạc dại mọc sát mặt đất nên khả năng che phủ và giữ ẩm cho đất rất tốt. Đồng thời còn là ký sinh chủ của rệp sáp, giúp chia sẻ áp lực cho cây trồng chính.

    Cỏ thài lài (rau trai)

    Loài cỏ này mọc phổ biến ở miệt vườn, phát triển nhanh nên rất thích hợp để trồng trong vườn. Cỏ thài lài thường mọc lan trên mặt đất, do đó có khả năng che phủ và giữ ẩm rất lớn. Đây còn là một loại dược liệu và là nguồn thức ăn cho các loại gia súc và gia cầm.

    Xuyến chi

    Là một loài cây cỏ bụi mọc ở các vùng đồng cỏ, đất hoang. Cây xuyến chi phân bố đều khắp các vùng ấm trên thế giới. Ở nước ta, xuyến chi phân bố khắp các tỉnh thành, ở những bãi đất trống, ven đường, ven mương, đồng cỏ.

    Cũng như các loại cây cỏ khác, xuyến chi giúp đất giữ ẩm, tơi xốp, khi cắt tỉa bổ sung nguồn hữu cơ cho đất. Đặc biệt là thu hút các loài côn trùng như ong bướm. Và còn là một trong những vị thuốc dân gian được dùng nhiều. Do đó, xuyến chi rất thích hợp khi giữ trong vườn.

    Cỏ sả

    Cỏ sả là loại cỏ có nhiều đặc tính quý: sinh trưởng mạnh, năng suất cao, khả năng chịu hạn, chịu nóng và chịu bóng cây tốt, dễ trồng. Bên cạnh là nguồn thức ăn cho chăn nuôi, có sả còn có tác dụng che phủ giữ ẩm, cung cấp một lượng sinh khối lớn. Rất thích hợp trồng xen trong các vườn cây ăn trái, cây công nghiệp.

    Cỏ Vetiver

    Cỏ Vetiver được xem là một loại cỏ độc đáo, đa dụng. Cỏ thích ứng tốt với nhiều điều kiện thời tiết và đất đai khác nhau, lại rất an toàn với môi trường tự nhiên.

    Cỏ Vetiver có rễ ăn sâu, gắn kết chặt với đất, chịu được ngập úng. Rễ mọc theo chiều thẳng đứng, ăn sâu không ăn ngang nên không cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng chính. Nhờ thân cỏ cứng cáp mà chống chịu được các dòng chảy mạnh, do đó ngăn xói mòn rất lớn. Cỏ Vetiver còn là ký sinh chủ của rệp sáp, nên khi xen canh trong vườn, cỏ thu hút rệp sáp để hạn chế sự xâm hại với các cây khác trong vườn. Đây còn là nguồn sinh khối rất lớn, khi được cắt tỉa phủ mặt.

    Cách quản lý cỏ

    Giữ cỏ trong vườn mang đến nhiều lợi ích, nhưng chúng ta cũng cần biết quản lý cỏ đúng cách. Dưới đây là những lưu ý khi giữ cỏ:

    Cũng như các loại cây trồng khác trong vườn, cỏ cũng cần được chăm sóc, tưới tiêu.

    Đối với các vườn cây mới trồng, không để cỏ sát gốc, dùng các vật liệu hữu cơ che phủ.

    Không sử dụng thuốc diệt cỏ để diệt các loại cỏ dại không mong muốn. Chỉ nhổ bỏ và trồng xen các loại cây cỏ khác để cạnh tranh thay thế. Sau một thời gian những loại cỏ đó sẽ tự động mất đi.

    Cắt tỉa:

    Chỉ cắt cỏ khi chúng mọc quá cao, không cắt khi mùa nắng hạn. Chỉ cần cắt từ 2-3 lần trong mùa mưa.Không đánh bật gốc hay cắt sát mặt đất, cắt cỏ cách mặt đất từ 10 -15cm để cỏ nhanh sinh khối trở lại.Đối với các loại cây cỏ có hoa chỉ cắt khi hoa tàn, hạt đã đổ xuống.Khi cắt xong, không vứt bỏ mà phủ ngay xuống mặt đất trồng để che phủ và bổ sung sinh khối hữu cơ cho đất.

    Để hạn chế công cắt cỏ có thể trồng các loại cỏ bụi thấp, mọc sát mặt đất như lạc dại, rau trai. Nhưng vẫn ưu tiên các loại cỏ phát triển nhanh, sinh khối nhiều. Bởi lượng mùn hữu cơ sau khi cỏ phân hủy lớn giúp đất càng màu mỡ, giữ ẩm càng tốt.

    Attachments:
    You must be logged in to view attached files.
    #1515
    Pham Tan Dat
    Moderator

    Cám ơn bạn Hoang Thanh về kiến thức rất hữu ích. Khi chọn loại cỏ để trồng xen cho hiệu quả thì không dễ dàng chút nào. Nên những loài cây bạn cung cấp mang tính thực tiễn rất cao. Bên cạnh vai trò giữ ẩm, tạo dinh dưỡng, tiết chất ức chế mầm bệnh, thu hút thiên địch, tạo đa dạng sinh học,… Cũng có những loại cỏ không thích hợp trồng cùng với cây trồng chính. Ví dụ, 1) cây rễ sâu nên trồng cỏ rễ cạn và ngược lại nhằm tránh cạnh tranh dinh dưỡng. 2) Một số loại cỏ có thể vô tình trở thành nơi chứa sâu bệnh nếu cỏ và cây trồng có họ hàng gần. Bạn có thông tin về mô hình hoặc những loại cây thuộc nhóm trên không? Rất mong được học hỏi.

    #1518

    Mekong Organics rất cám ơn bạn Thanh đã chia sẽ đầy đủ và thực tế việc làm của bạn.

    #1520
    abroughton
    Participant

    This is sound advice. There is one more very important benefit of grasses. Grasses put out 30-40% of all the carbohydrates they make in the leaves out through the roots into the soil to feed the microbes. These microbes then release nutrients for the plant roots to take up. A byproduct is humus formation. Humus is a very stable form of soil carbon, much more stable than the carbon in decomposing vegetation, which is mostly returned to the air as carbon dioxide. Most of soil humus is formed by microbes converting the sugars that the plants release. Only about 1-5% of the carbon in decomposing material stays in the soil.
    The most beneficial of these microbes are mycorrhizal fungi. These fungi are severely damaged by soluble nitrate and phosphate fertilisers, herbicides and pesticides – therefore they are not very active in chemically farmed soil, which continually loses soil carbon.
    Grasses are not the only plants that release sugars into the soil, but seem to release a higher percentage than other plants.
    Weeds compete with the crop mainly by shading, so weed height should be kept lower than the crop. Then there can be many benefits of weeds and companion plants.

    #1528
    Pham Tan Dat
    Moderator

    Yes @abroughton, Hoang Thanh shared some beneficial grasses which can be grown together with main crops. Some grass species are suggested based on practical experience e.g. any Leguminosae, Arachis pintoi, Commelina communis, Bidens pilosa, Lemongrass, Chrysopogon zizanioides. Apart from these grasses, do you know any other grass species which offer synergistic effects on main crops in Australia?
    Just another thought, you have mentioned that it should be considered when choosing the high grasses since they may compete the sunlight. How about the root depth? Do we need to prioritise the grasses with different root depth relevant to main crops to avoid nutrient competition?

    #1530
    abroughton
    Participant

    There is a system in Australia called pasture cropping. In this system, a winter cereal (wheat, barley, oats) is sown directly into a summer-active perennial pasture. The pasture, usually native grasses but there are experiments using non-native Panicum species of grasses, is grazed heavily before planting the wheat. After the wheat is harvested the pasture quickly grows again. Wheat yields are lower, but the pasture boosts the total farm income. Soil carbon levels increase and there is no erosion. The usual winter cropping system leaves the fields bare through the summer, requiring high use of herbicides, providing no income in that period, losing carbon, and causing erosion.
    Some farmers use legumes as a companion crop for wheat, usually clover or lucerne (alfalfa), but this is not common. Even organic farmers rarely plant non-crop species in their crop, and rarely use multi-cropping. In East Africa though multi-cropping is normal practice. Some examples I have seen include maize with either peanuts, sweet potatoes, beans, pigeon peas or cassava; potatoes with peas; dryland rice with millet; Desmodium or sunn hemp (Crotalaria juncea) is planted among maize for pest control. There are examples of the use of tree legumes among tree crops, and multi-cropping systems for bananas, coffee, citrus and fruits.
    I think root depth is an important consideration in choosing companion plants to reduce competition. For some crops shade might be beneficial in a hot climate.
    In Australia some form of companion planting is often used in home gardens, but none of the commercial cereal or vegetable growers that I know use these techniques. In orchards and vineyards, which are dormant in winter, cover crops of grasses and legumes are used; these are usually kept short when the orchard trees are actively growing.

    #1535
    Pham Tan Dat
    Moderator

    Many thanks @abroughton for such comprehensive information. I am going to try some beneficial grasses in my small garden.

Viewing 7 posts - 1 through 7 (of 7 total)
  • You must be logged in to reply to this topic.